MAHALLE KOMİTELERİ NEDİR?

SENİN MAHALLEN, SENİN KARARIN!

NİLÜFER MAHALLE KOMİTELERİ

Türkiye’de mahalle ölçeğinde yerel yönetim birimi oluşturmak açısından öncü bir nitelik taşıyan “Mahalle Komiteleri” projesi 2009 yılında Nilüfer Belediyesi tarafından başlatıldı.

Nilüfer Kent Konseyi tarafından uygulanan Mahalle Komiteleri projesi ile mahalle ölçeğinde yönetim birimi oluşturarak, karar süreçlerine halkın katılımının sağlanması ve kamusal alanın inşası amaçlanmaktadır.

Mahalle Komiteleri’nin ‘’Doğal ve seçilmiş’’ olmak üzere iki tür üyesi vardır. Muhtar,  azalar, mahallede ikamet eden okul aile birliği temsilcisi, aile sağlığı merkezi temsilcisi, mahalle bazında faaliyet yürüten STK’ların (dernek, birlik, kulüp, kooperatif vb.) temsilcileri, ilkokul, ortaokul ve liselerden mahallede ikamet eden birer öğrenci temsilcisi doğal üye olarak komiteye katılırlar.

Seçilmiş üyeler ise 30 Mart 2014 yerel seçimlerinde oy kullandıkları sandıktan aday olarak ve oy kullanarak, her sandıktan bir kişinin seçilmesi suretiyle oluşur. Doğal üye sayısı kadar sandık temsilcisi çıkmayan mahallelerde doğal üye sayısı kadar komite üyesi seçilir. Seçimlerde 1/3 oranında kadın kotası, 1/3 oranında genç kotası (18-29 yaş), eğer aday varsa 1/5 oranında engelli kotası ile 1/5 oranında LGBTİ kotası aranmaktadır. Kotalar mahalle genelinde uygulanmaktadır.

Mahalle Komitelerinin yürütmesi Muhtarın doğal başkanlığında, 2 başkan yardımcısı, bir yazman ve Nilüfer Kent Konseyi Temsilcisi’nden oluşur. Mahalle Komitesi üyeleri seçimlerin ardından yapacakları ilk toplantıda yürütme üyelerini seçer.

Mahalle Komiteleri toplantılarında kararlar ikna yöntemiyle alınır. İkna yöntemiyle karar alınamadığı durumlarda, toplantıya katılan üyelerin 2/3 oy çoğunluğu ile karar alınır. Toplantılara mazeretsiz 3 kez arka arkaya katılmayanın üyeliği düşmektedir.

Mahalle Komiteleri’nin yasal dayanağını ise 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun  ‘’Hemşeri Hukuku’’  başlıklı 13. Maddesi ve “Mahalle ve Yönetimi” başlıklı 9. Maddesi oluşturur.

13.  maddeye göre; “Herkes, ikamet ettiği beldenin hemşerisidir. Hemşerilerin, belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları vardır. Yardımların insan onurunu zedelemeyecek koşullarda sunulması zorunludur.”

9. maddeye göre; “Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.

Muhtar, mahalle sakinlerinin gönüllü katılımıyla ortak ihtiyaçları belirlemek, mahallenin yaşam kalitesini geliştirmek, belediye ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilişkilerini yürütmek, mahalle ile ilgili konularda görüş bildirmek, diğer kurumlarla iş birliği yapmak ve kanunlarla verilen diğer görevleri yapmakla yükümlüdür.

Belediye, mahallenin ve muhtarlığın ihtiyaçlarının karşılanması ve sorunlarının çözümü için bütçe imkanları ölçüsünde gerekli yardım ve desteği sağlar; kararlarında mahallelinin ortak isteklerini göz önünde bulundurur ve hizmetlerin mahallenin ihtiyaçlarına uygun biçimde yürütülmesini sağlamaya çalışır.” denmektedir.

Nilüfer Belediyesi 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 13. ve 9. maddelerine dayanarak Nilüfer’de mahalle komiteleri oluşturmakta ve hemşerilerin karar süreçlerine katılımını sağlamaktadır.

Mahalle Komiteleri, mahallenin ortak ihtiyaçlarını belirlemek, mahallenin yaşam kalitesini geliştirmek, belediye ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilişkilerini yürütmek, mahalle ile ilgili konularda görüş bildirmek, diğer kurumlarla işbirliği yapmak ve mahallelinin kamu yönetimlerinin karar süreçlerine katılımını sağlamak konularında çalışmalar yürütür, mahallesiyle ilgili önceliklere karar verir ve projeler üretir. Toplantı, eğitim, proje ve benzeri konularda Nilüfer Kent Konseyi’nden destek alır.

Belediyenin ve diğer kurumların asli görevleri ile ilgili görüşmeler muhtarlık tarafından yürütülür. Mahalle Komiteleri’nden beklenen yama, çöp, aydınlatma ampulünün patlaması gibi konuları görüşmek değil mahallenin yaşam kalitesini arttıracak projeleri oluşturmak ve unutulmaya yüz tutmuş mahallelik kültürünü ve demokrasi bilincini geliştirecek çalışmalar gerçekleştirmeleridir. Mahallenin özeline yönelik sorunlara mahalle bazında çözümler üretmek, çocukların, kadınların, engellilerin kent yaşamına aktif katılımını sağlayacak atölyeler düzenlemek, eğitimler vermek, bir arada sohbet etmenin ve daha iyi bir mahalle yaşamı için dayanışmanın tohumlarının da ekileceği toplantılar, şenlikler yapmak da mahalle komitelerinin yapabileceği çalışmalar arasındadır.

Mahalle Komiteleri’nde;

- Öncelikle mahallenin sorunları konuşulur

- Bölgesel sorunlarla ilgili ilgili komiteler birlikte çalışabilir

- Çok aktörlü, katılımcı bir süreç işletilir

- Kadınların, engellilerin toplumsal sorunları ele alınır

- Mahalleler, isterlerse site ve sokak temsilcilikleri oluşturabilirler

- Mahallenin sorunlarına özel komisyonlar oluşturabilir

- Mahalle Komiteleri insan haklarına karşıt bir eylemde bulunamaz, ayrımcılık yapamaz, siyasi partiler arasında taraf tutamaz ve hiçbir şekilde para toplayamaz.

Nilüfer Belediyesi tarafından geliştirilen Mahalle Komiteleri projesi hem mahalle ölçeğinde bir birimin oluşmasına hem de katılımcı yönetim anlayışına önemli katkı sağlamaktadır.

26 Ekim 2014 tarihinde yapılan mahalle komitesi seçimleri sonucunda;  doğal üyelerle beraber Nilüfer’de 1328 kişi Mahalle Komitesi üyesidir. Sandık bazlı yapılan seçimde 64 mahallede aynı anda sandık kurulmuş, 840 ayrı pusula hazırlanmıştır. 1230 adaydan 807 aday mahalle komitelerine seçilmiştir. 379 kadın aday, 743 erkek aday, 95 genç aday ve 13 engelli adayın oylandığı seçimlerde mahalle geneline kota uygulanmış ve 66 kişi kotalar sayesinde mahalle komitesi üyesi olmuştur. 1328 kişinin 878’i erkek, 331’i kadın, 106’sı genç ve 13’ü engelli üyelerden oluşmaktadır. Seçimlerde oy kullanmak için sandık başına giden Nilüferli sayısı ise 7509’dur.

İŞLEYİŞ YÖNERGELERİ

MAHALLE KOMİTELERİ İŞLEYİŞ YÖNERGESİ

1. Mahalle Komiteleri doğal üyeler ve seçilmiş üyelerden oluşur.

2. Muhtar, muhtarlık azaları, varsa okul ve okul aile birliği ve aile sağlığı merkezi temsilcisi, mahalle özelinde faaliyet yürüten STK’ların (dernek, birlik, kulüp, kooperatif vb.) temsilcileri, ilkokul, ortaokul ve liselerden birer öğrenci temsilcisi doğal üye olarak komiteye katılırlar.

3. Seçilmiş üyeler; Sandık bölgesi seçmen sayısına göre her sandıktan bir kişi seçmek suretiyle oluşur. Doğal üye sayısı kadar sandık temsilcisi çıkmayan mahallelerde doğal üye sayısı kadar komite üyesi seçilir.

4. Mahalle Komitesi 2 yıllık olarak seçilir. Herkesin ikametgâhının olduğu mahallede, oy kullandığı sandıkta aday olma hakkı vardır.

5. Seçimlerde gizli oy açık sayım ilkesi uygulanır. Seçimle ilgili bu yönergede hüküm bulunmayan haller için Seçim Kanunu usullerine göre uygulama yapılır.

6. Mahalle Komitesi doğal başkanı muhtardır. Mahalle Komitesi ilk toplantısında 2 başkan yardımcısı ve bir yazmandan oluşan Yürütme Kurulu’nu seçer.  Mahalle Komitesi’ni Nilüfer Kent Konseyi'nde kimin temsil edeceği yapılacak seçimle belirlenir.

7. Mahalle Komiteleri en az ayda bir toplanır. Toplantıya mazeret bildirmeden 3 kez arka arkaya katılmayan temsilci üyelikten düşer. Varsa yedek üye yerine geçer. Mahalle Komitesinde kararlar ikna yöntemiyle alınır. Oybirliği oluşmayan durumlarda kararlar katılanların 2/3 oy çokluğuyla alınır.

8. Mahalle Komitesi’nde mahallenin yaşam kalitesini yükseltme amaçlı çalışmalar yürütülür ve projeler üretilir.

9. Mahalle Komitesi’nin 1/3'ünün kadın, 1/3’ünün genç (18-29 yaş) 1/5’inin engelli olması zorunludur. Aday olunduğu takdirde 1/5’i LGBTİ bireylerden oluşur. Kotalar mahallenin geneli baz alınarak uygulanır.

10. Bu Yönerge Nilüfer Kent Konseyi Yürütme Kurulu tarafından yürütülür ve Genel Kurul tarafından değiştirilir.

 

Sosyal Medya’ da bize katılmayı unutmayın !
Nilüferli olmanın ayrıcalığını yaşamak, etkinliklerimizden haberdar olmak ve üyemiz olmak isterseniz lütfen e-posta adresinizi yazınız…